Yapay zekâ araçlarının şirketlerde kullanımının artmasıyla birlikte, verilen yanıtların hangi verilere dayanarak oluşturulduğunu bilmek giderek daha önemli hale geliyor. Basedash bu soruna yeni AI Sources özelliğiyle çözüm getirmeyi amaçlıyor.
Kullanıcı normal şekilde bir soru soruyor. Yapay zekâ yanıtını tamamladığında, cevabın arkasındaki uzun işlem süreci otomatik olarak daraltılıyor. Kullanıcı, yanıtın altında bulunan Sources bölümünü açarak AI’ın sonuca ulaşırken kullandığı bağlamı ve sorguları inceleyebiliyor.
Böylece cevap sohbetin merkezinde kalırken, kanıta ulaşmak yalnızca tek tık uzağında oluyor.
AI hangi verileri kullandı? Artık görmek mümkün
Basedash’ın yeni sistemi, bir AI yanıtının oluşturulması sırasında kullanılan farklı veri türlerini tek bir bölümde topluyor.
Bunlar arasında:
- Bağlı veritabanları ve veri ambarlarındaki tablolar
- Veri tanımları ve SQL modelleri
- AI’ın referans verdiği grafikler
- Veri kaynakları ve salt okunur MCP bağlantıları
- Araştırma sırasında kullanılan web sayfaları
yer alıyor.
Her kaynak, sohbet içerisinde kompakt bir context chip olarak gösteriliyor. Böylece kullanıcı, tek tek kaynakları açmadan önce AI’ın analizinin hangi veri kümelerine dayandığı hakkında genel bir fikir edinebiliyor.
Basedash’a göre bu sistem, yanıtın sonuna sonradan eklenen standart bir kaynak listesi değil. Gösterilen kaynaklar, AI’ın söz konusu yanıtı üretirken gerçekten kullandığı bağlamı temsil ediyor.
Yapay zekânın çalıştırdığı SQL sorguları da gösteriliyor
AI Sources’ın dikkat çeken özelliklerinden biri de yapay zekânın gerçekleştirdiği veri sorgularını görünür hale getirmesi.
Kullanıcı bir sorguyu genişlettiğinde:
Çalıştırılan SQL kodunu ve sorgunun döndürdüğü verilerin önizlemesini görebiliyor.
Bu özellik özellikle şirket içi veri analizi açısından önemli.
Örneğin bir AI yanıtında belirli bir satış rakamı ortaya çıktığında kullanıcı artık doğrudan şu soruların yanıtını kontrol edebiliyor:
- Bu rakam hangi tablodan geldi?
- Hangi tarih aralığı kullanıldı?
- Hangi kayıtlar sonucu etkiledi?
- Hesaplama doğru şekilde gruplandırıldı mı?
Böylece kullanıcı önce sonucu okuyabiliyor, yalnızca ihtiyaç duyduğunda yanıtın arkasındaki teknik analize geçebiliyor.
AI’ın “düşünme süreci” sohbeti kaplamıyor
Basedash, AI’ın çalışma sürecini de daha sade bir hale getiriyor.
Yapay zekâ çalışırken sohbet ekranında en son gerçekleştirilen işlem gösteriliyor. Yanıt tamamlandığında ise uzun düşünme ve araç kullanımı zinciri geçen süreyi gösteren kompakt bir özet haline geliyor.
Böylece kullanıcı, onlarca işlem ve araç çağrısıyla dolu bir sohbet ekranıyla karşılaşmıyor.
Ancak ihtiyaç halinde bu sürecin önemli kısmı yine Sources üzerinden incelenebiliyor.
Veri değiştiren işlemler ayrı gösteriliyor
Basedash’ın yeni yaklaşımı yalnızca kaynakları görünür hale getirmekle sınırlı değil.
Şirket, verileri okumak ile verileri değiştirmek arasındaki farkı da kullanıcı arayüzünde belirginleştiriyor.
AI;
- Veri değiştiren bir sorgu çalıştırdığında,
- Yeni bir tanım oluşturduğunda,
- Bir otomasyon yarattığında,
- AI bağlamını güncellediğinde
bu işlemler cevabın altında ayrı aksiyon kartları olarak gösteriliyor.
Kullanıcı ilgili karta tıklayarak yapılan değişikliğin ayrıntılarını inceleyebiliyor.
Bu sayede analiz sonuçları ile sistem üzerinde gerçekleştirilen gerçek değişiklikler birbirine karışmıyor.
“Sor, sonra kanıtı gör” dönemi
Basedash, AI Sources ile yapay zekâ destekli veri analizinde sonuç ile kanıt arasındaki mesafeyi azaltmayı hedefliyor.
Yeni sistem sayesinde kullanıcı aynı sohbet içerisinde hem AI’ın verdiği cevabı hem de o cevabı oluşturan:
kaynakları, veri satırlarını, SQL sorgularını ve analiz bağlamını görebiliyor.
Bu yaklaşım özellikle şirketlerin yapay zekâyı finans, satış, operasyon ve diğer kritik karar süreçlerinde kullanmaya başlamasıyla daha önemli hale gelebilir.
Çünkü bir AI yanıtının doğru görünmesi artık tek başına yeterli değil. Kullanıcıların, “Bu sonucu nereden çıkardın?” sorusuna da hızlı bir şekilde yanıt alabilmesi gerekiyor.
Basedash’ın AI Sources özelliği tam olarak bu noktaya odaklanıyor.





