AI Sözlük

Quantraptor AI Sözlüğü
QUANTRAPTOR AI KNOWLEDGE HUB

Yapay Zeka Sözlüğü

Yapay zeka, büyük dil modelleri, agent sistemleri, üretken yapay zeka, veri bilimi, robotik ve geleceğin teknolojilerine ait kavramları keşfedin.

100+ AI Terimi
A-Z Alfabetik Rehber
2026 Güncel İçerik
A B C D E F G H I L M N P Q R S T V X
A

AI Agent

Görevleri planlayabilen, araçlar kullanabilen, karar verebilen ve belirlenen hedeflere ulaşmak için otonom şekilde hareket eden yapay zeka sistemi.

Agent

Alignment

Yapay zekanın insan değerleri, etik kurallar ve güvenlik hedefleri doğrultusunda davranmasını sağlamaya odaklanan araştırma alanı.

Safety

Artificial Intelligence (AI)

İnsan zekâsını gerektiren öğrenme, problem çözme, karar verme ve dil anlama gibi görevleri gerçekleştirebilen sistemlerin genel adı.

Core

Artificial General Intelligence (AGI)

İnsan seviyesinde veya üzerinde, farklı alanlarda öğrenebilen ve görevler arasında bilgi aktarabilen genel amaçlı yapay zeka kavramı.

Future

AutoGPT

Bağımsız görev yürütme yaklaşımını popülerleştiren, hedef odaklı çalışan agent mimarilerinden biri.

Agent

Attention Mechanism

Bir modelin giriş verisindeki en önemli bölümlere odaklanmasını sağlayan ve modern dil modellerinin temelini oluşturan yöntem.

Model

AI Safety

Yapay zeka sistemlerinin güvenli, kontrol edilebilir ve insanlara zarar vermeyecek şekilde geliştirilmesini amaçlayan disiplin.

Safety

Algorithm

Belirli bir problemi çözmek veya bir görevi yerine getirmek için izlenen kurallar ve işlem adımlarının bütünü.

Core

Autonomous System

İnsan müdahalesi olmadan çevresini analiz ederek karar verebilen ve eylemler gerçekleştirebilen akıllı sistem.

Automation
B

Bias

Veri veya model kaynaklı sistematik önyargılar nedeniyle yapay zekanın belirli kişi, grup veya sonuçları adil olmayan şekilde değerlendirmesi durumu.

Ethics

Benchmark

Yapay zeka modellerinin doğruluk, hız ve genel performansını ölçmek için kullanılan standart test ve değerlendirme setleri.

Evaluation

Backpropagation

Sinir ağlarının öğrenmesini sağlayan, hata değerlerini ağ boyunca geriye ileterek ağırlıkları güncelleyen temel algoritma.

Deep Learning

Big Data

Geleneksel yöntemlerle işlenmesi zor olan, yüksek hacimli ve çeşitli veri kümelerini ifade eden kavram.

Data

BERT

Google tarafından geliştirilen ve doğal dil işleme alanında önemli bir dönüm noktası olan transformer tabanlı dil modeli.

LLM

Bayesian Network

Olasılıksal ilişkileri modellemek ve belirsizlik altında çıkarım yapmak için kullanılan grafik tabanlı yapı.

Probability

Bot

Belirli görevleri otomatik olarak yerine getiren yazılım sistemi; sohbet botları bunun en yaygın örneklerindendir.

Automation

Batch Size

Model eğitimi sırasında tek bir iterasyonda işlenen veri örneği sayısını ifade eden hiperparametre.

Training

Business Intelligence (BI)

Verileri analiz ederek işletmelerin daha doğru ve hızlı kararlar almasını sağlayan süreç ve teknolojiler bütünü.

Analytics
C

Chatbot

İnsanlarla metin veya ses üzerinden iletişim kurabilen, soruları yanıtlayan ve görevleri yerine getirebilen yapay zeka destekli sistem.

Conversational AI

Computer Vision

Görüntü ve videoları analiz ederek nesneleri, kişileri veya olayları algılayabilen yapay zeka alanı.

Vision

Context Window

Bir dil modelinin aynı anda işleyebildiği ve hatırlayabildiği maksimum bilgi miktarını ifade eden kapasite.

LLM

CNN (Convolutional Neural Network)

Özellikle görüntü işleme ve bilgisayarlı görü uygulamalarında kullanılan derin öğrenme mimarisi.

Deep Learning

Clustering

Benzer özelliklere sahip verileri önceden etiket olmadan gruplandırmaya yarayan makine öğrenmesi yöntemi.

Machine Learning

Classification

Verileri belirli kategorilere ayırmak için kullanılan denetimli makine öğrenmesi görevi.

ML Task

Chain of Thought (CoT)

Dil modellerinin karmaşık problemleri çözmek için adım adım mantıksal düşünme sürecini kullanması yaklaşımı.

Reasoning

Corpus

Doğal dil işleme modellerinin eğitilmesi veya değerlendirilmesi için kullanılan büyük metin koleksiyonu.

NLP

Continual Learning

Bir modelin yeni bilgiler öğrenirken eski bilgilerini koruyabilmesini amaçlayan öğrenme yaklaşımı.

Learning
D

Data Mining

Büyük veri kümeleri içerisindeki anlamlı desenleri, ilişkileri ve eğilimleri keşfetme süreci.

Data

Data Science

Verilerden bilgi üretmek için istatistik, programlama, yapay zeka ve analiz tekniklerini birleştiren disiplin.

Analytics

Dataset

Makine öğrenmesi modellerinin eğitilmesi, doğrulanması ve test edilmesi için kullanılan veri koleksiyonu.

Data

Deep Learning

Çok katmanlı yapay sinir ağları kullanarak karmaşık veri yapılarını öğrenebilen makine öğrenmesi alt alanı.

AI

Diffusion Model

Gürültüden başlayarak adım adım yüksek kaliteli görüntü, video veya içerik üretebilen üretken yapay zeka modeli.

Generative AI

Decision Tree

Karar verme süreçlerini dallar halinde modelleyen ve sınıflandırma veya tahmin için kullanılan algoritma.

Machine Learning

Dimensionality Reduction

Veri setindeki değişken sayısını azaltarak analiz ve model performansını iyileştirme yöntemi.

Data Processing

Distributed Training

Büyük yapay zeka modellerini birden fazla sunucu veya GPU üzerinde paralel olarak eğitme yöntemi.

Training

Digital Twin

Gerçek dünyadaki bir nesnenin, sistemin veya sürecin dijital ortamda oluşturulan dinamik kopyası.

Simulation
E

Embedding

Metin, görüntü veya diğer veri türlerini yapay zekanın anlayabileceği sayısal vektörlere dönüştürme yöntemi.

Representation

Expert System

Belirli bir alandaki uzman bilgisini kurallar aracılığıyla taklit ederek karar verebilen yapay zeka sistemi.

AI History

Explainable AI (XAI)

Yapay zeka modellerinin kararlarını insanlar için daha anlaşılır ve şeffaf hale getirmeyi amaçlayan yaklaşım.

Transparency

Epoch

Bir modelin eğitim verilerinin tamamını bir kez işlemesini ifade eden eğitim döngüsü.

Training

Edge AI

Yapay zeka modellerinin bulut yerine cihaz üzerinde çalıştırılarak daha düşük gecikme ve daha yüksek gizlilik sağlaması yaklaşımı.

Deployment

Ensemble Learning

Birden fazla modelin çıktısını birleştirerek daha doğru ve güvenilir sonuçlar elde etmeyi amaçlayan yöntem.

Machine Learning

Evaluation

Bir yapay zeka modelinin doğruluk, performans ve güvenilirlik açısından test edilmesi süreci.

Assessment

Emergent Behavior

Büyük yapay zeka modellerinde açıkça programlanmamasına rağmen ölçek büyüdükçe ortaya çıkan beklenmedik yetenekler.

LLM

ETL (Extract, Transform, Load)

Verilerin toplanması, dönüştürülmesi ve analiz sistemlerine aktarılması için kullanılan veri işleme süreci.

Data Engineering
F

Fine-Tuning

Önceden eğitilmiş bir yapay zeka modelinin belirli görevler veya veri kümeleri için yeniden eğitilerek optimize edilmesi süreci.

Training

Foundation Model

Birçok farklı göreve uyarlanabilen, büyük veri kümeleri üzerinde eğitilmiş genel amaçlı yapay zeka modeli.

LLM

Few-Shot Learning

Modelin yalnızca birkaç örnek kullanarak yeni görevleri öğrenebilmesini sağlayan öğrenme yaklaşımı.

Learning

Feature Engineering

Makine öğrenmesi performansını artırmak için verilerden anlamlı özellikler çıkarma ve oluşturma süreci.

Data Science

Feature Extraction

Ham verilerden model eğitimi için önemli bilgilerin otomatik veya manuel olarak çıkarılması işlemi.

Data Processing

Federated Learning

Verileri merkezi bir sunucuya taşımadan farklı cihazlarda model eğitimi yapılmasını sağlayan yöntem.

Privacy

False Positive

Bir modelin gerçekte olmayan bir durumu yanlışlıkla varmış gibi tahmin etmesi sonucu oluşan hata türü.

Evaluation

False Negative

Bir modelin gerçekte var olan bir durumu tespit edememesi sonucu oluşan hata türü.

Evaluation

Forward Propagation

Girdi verilerinin sinir ağı boyunca ilerleyerek tahmin veya çıktı üretmesi süreci.

Deep Learning
G

Generative AI

Metin, görüntü, ses, video veya kod gibi yeni içerikler üretebilen yapay zeka sistemlerini ifade eden teknoloji alanı.

AI

GAN (Generative Adversarial Network)

Bir üretici ve bir değerlendirici ağın rekabet ederek gerçekçi içerikler oluşturmasını sağlayan derin öğrenme mimarisi.

Generative AI

GPT (Generative Pre-trained Transformer)

Transformer mimarisine dayanan, büyük veri kümeleri üzerinde önceden eğitilmiş ve içerik üretebilen dil modeli ailesi.

LLM

Grounding

Yapay zekanın yanıtlarını güvenilir veri kaynakları, belgeler veya gerçek dünya bilgileriyle ilişkilendirme süreci.

RAG

Gradient Descent

Model hatasını azaltmak için parametreleri kademeli olarak güncelleyen temel optimizasyon algoritması.

Optimization

GPU (Graphics Processing Unit)

Yapay zeka modellerinin eğitimi ve çalıştırılmasında yüksek paralel işlem gücü sağlayan donanım birimi.

Hardware

Generalization

Bir modelin eğitim verilerinde öğrenilen bilgileri daha önce görmediği verilere başarıyla uygulayabilme yeteneği.

Machine Learning

Graph Neural Network (GNN)

Düğümler ve bağlantılar arasındaki ilişkileri öğrenmek için tasarlanmış sinir ağı mimarisi.

Deep Learning

Guardrails

Yapay zeka sistemlerinin güvenli, etik ve belirlenen kurallar çerçevesinde çalışmasını sağlayan kontrol mekanizmaları.

Safety
H

Hallucination

Bir yapay zeka modelinin gerçekte doğru olmayan veya kaynağı bulunmayan bilgileri doğruymuş gibi üretmesi durumu.

LLM

Hyperparameter

Model eğitimi başlamadan önce belirlenen ve öğrenme sürecini etkileyen ayarlar ile kontrol değişkenleri.

Training

Human-in-the-Loop (HITL)

Yapay zeka sistemlerinin karar alma veya öğrenme süreçlerine insan geri bildiriminin dahil edilmesi yaklaşımı.

AI Governance

Heuristic

Karmaşık problemlerde hızlı ve pratik çözümler üretmek için kullanılan deneyim temelli yöntem veya kural.

Reasoning

Hidden Layer

Yapay sinir ağlarında giriş ve çıkış katmanları arasında yer alan ve verinin öğrenilmesini sağlayan ara katmanlar.

Deep Learning

Hybrid AI

Kural tabanlı sistemler ile makine öğrenmesini birleştirerek daha güçlü sonuçlar üreten yapay zeka yaklaşımı.

Architecture

Hugging Face

Yapay zeka modelleri, veri setleri ve geliştirici araçları sunan açık kaynak ekosistemi ve topluluk platformu.

AI Platform

Hardware Acceleration

Yapay zeka işlemlerini hızlandırmak için GPU, TPU veya özel çipler gibi donanımların kullanılması yöntemi.

Hardware

Hybrid Search

Anahtar kelime tabanlı arama ile semantik aramayı birleştirerek daha doğru sonuçlar sağlayan arama yaklaşımı.

RAG
I

Inference

Eğitilmiş bir yapay zeka modelinin yeni veriler üzerinde tahmin üretmesi veya sonuç oluşturması süreci.

AI

Image Recognition

Görüntüler içerisindeki nesneleri, kişileri, metinleri veya sahneleri tanımlayabilen bilgisayarlı görü teknolojisi.

Vision

Intelligent Agent

Çevresini algılayabilen, karar verebilen ve belirli hedeflere ulaşmak için eylemler gerçekleştirebilen akıllı sistem.

Agent

Instruction Tuning

Dil modellerinin kullanıcı komutlarını daha doğru anlayıp yerine getirebilmesi için yapılan özel eğitim süreci.

LLM

Information Retrieval

Büyük veri veya belge koleksiyonları içerisinden ilgili bilgilerin bulunması ve sunulması süreci.

Search

Interpretability

Bir yapay zeka modelinin nasıl ve neden belirli bir karar verdiğinin insanlar tarafından anlaşılabilme düzeyi.

Explainability

Imbalanced Dataset

Bazı sınıfların diğerlerine göre çok daha fazla örnek içerdiği ve model performansını etkileyebilen veri seti yapısı.

Data

Intelligent Automation

Yapay zeka ile süreç otomasyonunu birleştirerek karmaşık iş akışlarının otomatik yönetilmesini sağlayan yaklaşım.

Automation

Image Generation

Metin açıklamalarından veya diğer girdilerden yeni görseller oluşturabilen üretken yapay zeka teknolojisi.

Generative AI
L

Large Language Model (LLM)

Büyük miktarda metin verisi üzerinde eğitilmiş, insan benzeri metin anlayabilen ve üretebilen gelişmiş yapay zeka modeli.

LLM

Latency

Bir yapay zeka sisteminin girdiyi aldıktan sonra yanıt üretmesine kadar geçen süre.

Performance

Language Model

Dilin yapısını öğrenerek metin tahmini, üretimi ve anlama görevlerini gerçekleştiren yapay zeka modeli.

NLP

LoRA (Low-Rank Adaptation)

Büyük dil modellerini daha az kaynak kullanarak özelleştirmek için geliştirilen verimli ince ayar yöntemi.

Fine-Tuning

Loss Function

Bir modelin tahminlerinin ne kadar hatalı olduğunu ölçen ve eğitim sürecini yönlendiren matematiksel fonksiyon.

Training

Label

Makine öğrenmesinde veri örneklerine atanan doğru sonuç veya hedef değer.

Data

Learning Rate

Model parametrelerinin her güncellemede ne kadar değişeceğini belirleyen temel eğitim hiperparametresi.

Optimization

Latent Space

Bir modelin verileri daha anlamlı ve sıkıştırılmış biçimde temsil ettiği içsel özellik uzayı.

Representation

Long Context

Dil modellerinin çok uzun belgeleri veya konuşmaları tek seferde işleyebilmesini sağlayan yetenek.

LLM
M

Machine Learning (ML)

Bilgisayarların açıkça programlanmadan verilerden öğrenmesini ve tahminlerde bulunmasını sağlayan yapay zeka alt dalı.

AI

Multimodal AI

Metin, görüntü, ses ve video gibi farklı veri türlerini aynı anda anlayıp işleyebilen yapay zeka sistemleri.

Generative AI

Model Training

Bir yapay zeka modelinin veri kullanarak öğrenmesi ve görevleri yerine getirebilecek hale getirilmesi süreci.

Training

Model Drift

Zamanla değişen veri yapıları nedeniyle bir modelin performansının düşmesi durumu.

MLOps

Model Compression

Yapay zeka modellerinin boyutunu küçülterek daha hızlı ve verimli çalışmasını sağlayan optimizasyon yöntemleri.

Optimization

Mixture of Experts (MoE)

Göreve göre farklı uzman ağları etkinleştirerek yüksek performans ve verimlilik sağlayan model mimarisi.

Architecture

Model Quantization

Model ağırlıklarını daha düşük hassasiyetli sayılarla temsil ederek bellek ve işlem maliyetini azaltma tekniği.

Optimization

Memory-Augmented AI

Harici veya dahili hafıza mekanizmaları kullanarak uzun süreli bilgi saklayabilen yapay zeka yaklaşımı.

Agent

MLOps

Makine öğrenmesi modellerinin geliştirilmesi, dağıtılması, izlenmesi ve yönetilmesini kapsayan operasyonel süreçler bütünü.

Operations
N

Neural Network

İnsan beyninden ilham alınarak geliştirilen, birbirine bağlı düğümlerden oluşan ve verilerden öğrenebilen yapay zeka modeli.

Deep Learning

Natural Language Processing (NLP)

Bilgisayarların insan dilini anlamasını, yorumlamasını ve üretmesini sağlayan yapay zeka alanı.

Language

Natural Language Understanding (NLU)

Metin veya konuşmanın anlamını, bağlamını ve niyetini analiz etmeye odaklanan doğal dil işleme alt dalı.

NLP

Natural Language Generation (NLG)

Yapılandırılmış verilerden veya komutlardan insan benzeri metinler oluşturmayı sağlayan teknoloji.

Generative AI

Named Entity Recognition (NER)

Metin içerisinde kişi, kurum, tarih, konum ve benzeri özel bilgileri tespit eden NLP tekniği.

NLP

Noise

Veri setlerinde bulunan hatalı, gereksiz veya model öğrenimini zorlaştıran bilgiler.

Data

Node

Yapay sinir ağlarında bilgi işleyen ve diğer düğümlerle bağlantı kuran temel işlem birimi.

Neural Network

Neuro-Symbolic AI

Sinir ağlarını sembolik mantık sistemleriyle birleştirerek daha güçlü akıl yürütme sağlayan yapay zeka yaklaşımı.

Architecture

Neural Architecture Search (NAS)

En uygun sinir ağı yapısını otomatik olarak keşfetmek için kullanılan yapay zeka destekli optimizasyon yöntemi.

AutoML
P

Prompt

Bir yapay zeka modeline görev vermek, soru sormak veya içerik üretmesini sağlamak için verilen komut ya da girdi.

LLM

Prompt Engineering

Yapay zeka modellerinden daha doğru ve kaliteli sonuçlar almak için etkili istemler tasarlama süreci.

Prompting

Pretraining

Bir modelin geniş veri kümeleri üzerinde genel bilgi edinmesi amacıyla gerçekleştirilen ilk eğitim aşaması.

Training

Parameter

Modelin eğitim sırasında öğrendiği ve davranışlarını belirleyen sayısal ağırlıklar ve değerler.

Model

Precision

Model tarafından pozitif olarak tahmin edilen sonuçların ne kadarının gerçekten doğru olduğunu ölçen metrik.

Evaluation

Predictive Analytics

Geçmiş verileri analiz ederek gelecekteki olayları veya eğilimleri tahmin etmeye yönelik yöntemler bütünü.

Analytics

Perceptron

Yapay sinir ağlarının temel yapı taşı olarak kabul edilen en basit yapay nöron modeli.

Neural Network

Personalization

Yapay zeka sistemlerinin kullanıcı tercihleri ve davranışlarına göre özelleştirilmiş deneyimler sunması.

User Experience

Pipeline

Veri işleme, model eğitimi ve çıktı üretimi gibi adımların düzenli şekilde birbirine bağlandığı süreç yapısı.

MLOps
Q

Quantization

Yapay zeka modellerini daha az bellek kullanacak şekilde optimize etmek için ağırlıkların daha düşük hassasiyetli sayılarla temsil edilmesi tekniği.

Optimization

Query

Bir kullanıcı tarafından yapay zeka sistemine veya veri tabanına gönderilen soru, komut ya da bilgi talebi.

Search

Question Answering (QA)

Doğal dilde sorulan soruları anlayıp doğru yanıtlar üretebilen yapay zeka görevi.

NLP

Q-Learning

Pekiştirmeli öğrenmede kullanılan ve bir ajanın en iyi eylemleri öğrenmesini sağlayan modelsiz öğrenme algoritması.

Reinforcement Learning

Quantum Machine Learning

Kuantum bilgisayarların işlem gücünden yararlanarak makine öğrenmesi problemlerini çözmeyi amaçlayan araştırma alanı.

Quantum AI

Query Expansion

Arama sorgularına ek terimler veya ilişkili kavramlar ekleyerek daha doğru sonuçlar elde etme yöntemi.

Information Retrieval

Quality Assurance (QA)

Yapay zeka sistemlerinin doğruluğunu, güvenilirliğini ve performansını test etmeye yönelik kalite kontrol süreçleri.

Testing

Quantitative Analysis

Verileri sayısal yöntemlerle inceleyerek tahminler ve kararlar üretme süreci.

Analytics

Query Routing

Kullanıcı sorgularını en uygun model, araç veya veri kaynağına yönlendirme mekanizması.

Agent Systems
R

RAG (Retrieval-Augmented Generation)

Yapay zekanın yanıt üretmeden önce harici bilgi kaynaklarından veri çekerek daha güncel ve doğru cevaplar vermesini sağlayan yöntem.

LLM

Reinforcement Learning (RL)

Bir ajanın ödül ve ceza mekanizmasıyla deneyim kazanarak en iyi davranışları öğrenmesini sağlayan makine öğrenmesi yaklaşımı.

Learning

Reasoning

Yapay zekanın mantıksal çıkarımlar yaparak problemleri çözme ve karar verme yeteneği.

Intelligence

Regression

Sürekli sayısal değerleri tahmin etmek için kullanılan temel makine öğrenmesi yöntemlerinden biri.

Machine Learning

Recommendation System

Kullanıcı davranışlarını analiz ederek kişiselleştirilmiş içerik, ürün veya hizmet önerileri sunan sistem.

Personalization

RLHF (Reinforcement Learning from Human Feedback)

İnsan geri bildirimlerini kullanarak yapay zeka modellerinin davranışlarını geliştiren eğitim yöntemi.

Training

Robotics

Fiziksel makinelerin algılama, karar verme ve hareket etme yetenekleri kazanmasını sağlayan mühendislik ve yapay zeka alanı.

Automation

Responsible AI

Yapay zekanın etik, adil, güvenli ve şeffaf şekilde geliştirilmesini hedefleyen yaklaşım.

Ethics

Retrieval System

Belgeler, veri tabanları veya bilgi kaynakları içerisinden ilgili içerikleri bulup sunan sistem.

Search
S

Supervised Learning

Etiketlenmiş veriler kullanılarak modelin doğru sonuçları öğrenmesini sağlayan makine öğrenmesi yöntemi.

Machine Learning

Semantic Search

Anahtar kelimeler yerine sorgunun anlamını analiz ederek daha ilgili sonuçlar sunan arama yaklaşımı.

Search

Stable Diffusion

Metin açıklamalarından yüksek kaliteli görseller üretebilen açık kaynaklı difüzyon tabanlı yapay zeka modeli.

Generative AI

Synthetic Data

Gerçek veriler yerine yapay olarak üretilen ve model eğitimi için kullanılan veri kümeleri.

Data

Speech Recognition

İnsan konuşmalarını metne dönüştürerek bilgisayarların sesli komutları anlayabilmesini sağlayan teknoloji.

Audio AI

Sentiment Analysis

Metinlerdeki duygu, görüş veya tutumları pozitif, negatif ya da nötr olarak belirleyen NLP tekniği.

NLP

Self-Supervised Learning

Etiketlenmemiş verilerden kendi öğrenme sinyallerini oluşturarak model eğitimi gerçekleştiren yaklaşım.

Training

Scalability

Bir yapay zeka sisteminin artan veri, kullanıcı veya işlem yükünü verimli şekilde yönetebilme kapasitesi.

Infrastructure

Safety Alignment

Yapay zeka sistemlerinin insan değerlerine, güvenlik ilkelerine ve etik kurallara uygun davranmasını sağlama süreci.

AI Safety
T

Transformer

Modern dil modellerinin temelini oluşturan, dikkat mekanizmasını kullanarak veriler arasındaki ilişkileri öğrenen yapay sinir ağı mimarisi.

LLM

Token

Bir dil modelinin işlediği en küçük metin birimi; kelime, karakter veya kelime parçalarından oluşabilir.

LLM

Transfer Learning

Bir modelin önceden öğrendiği bilgileri yeni bir görevde kullanmasını sağlayan makine öğrenmesi yaklaşımı.

Training

TPU (Tensor Processing Unit)

Yapay zeka ve makine öğrenmesi işlemlerini hızlandırmak için tasarlanmış özel işlemci türü.

Hardware

Text-to-Image

Metin açıklamalarını analiz ederek yeni görseller oluşturabilen üretken yapay zeka teknolojisi.

Generative AI

Text-to-Speech (TTS)

Yazılı metinleri doğal insan sesine dönüştüren yapay zeka tabanlı konuşma sentezleme teknolojisi.

Audio AI

Training Data

Bir yapay zeka modelinin öğrenmesi için kullanılan veri kümesi.

Data

Temperature

Dil modellerinde yanıtların ne kadar yaratıcı veya tahmin edilebilir olacağını belirleyen parametre.

Prompting

Tokenization

Metinlerin yapay zeka modelleri tarafından işlenebilmesi için token adı verilen parçalara ayrılması süreci.

NLP
V

Vector Database

Embedding verilerini depolamak ve benzerlik aramaları gerçekleştirmek için tasarlanmış özel veri tabanı türü.

RAG

Vector Embedding

Metin, görüntü veya diğer verilerin anlamlarını sayısal vektörler şeklinde temsil eden matematiksel gösterim.

Representation

Vision Language Model (VLM)

Görüntüleri ve metinleri birlikte anlayabilen, yorumlayabilen ve bunlar arasında ilişki kurabilen yapay zeka modeli.

Multimodal AI

Virtual Assistant

Kullanıcılarla doğal dil üzerinden iletişim kurarak görevleri yerine getiren dijital yardımcı sistem.

Assistant

Voice AI

İnsan sesini anlayabilen, işleyebilen ve üretebilen yapay zeka teknolojilerinin genel adı.

Audio AI

Vision Transformer (ViT)

Transformer mimarisini görüntü işleme alanına uyarlayan ve görsel görevlerde kullanılan derin öğrenme modeli.

Computer Vision

Validation Set

Model eğitimi sırasında performansı değerlendirmek ve hiperparametreleri ayarlamak için kullanılan veri kümesi.

Training

Variance

Bir modelin eğitim verilerine aşırı duyarlı olması nedeniyle farklı veri kümelerinde değişken performans göstermesi durumu.

Machine Learning

Virtual Agent

Kullanıcılarla etkileşim kurabilen, görevleri yerine getirebilen ve karar verebilen yapay zeka destekli dijital temsilci.

Agent
X

XAI (Explainable AI)

Yapay zeka modellerinin karar alma süreçlerini insanlar için daha anlaşılır ve şeffaf hale getirmeyi amaçlayan yaklaşım.

Transparency

XGBoost

Yüksek performansı ve verimliliği nedeniyle veri bilimi ve makine öğrenmesinde yaygın olarak kullanılan gradient boosting algoritması.

Machine Learning

X-Vector

Konuşmacı tanıma sistemlerinde kullanılan ve ses özelliklerini sayısal vektörler halinde temsil eden yöntem.

Audio AI

XML Dataset

Verilerin XML formatında saklandığı ve yapay zeka veya makine öğrenmesi projelerinde kullanılabilen veri yapısı.

Data

XLM (Cross-Lingual Language Model)

Birden fazla dili anlayabilen ve farklı diller arasında bilgi aktarımı yapabilen dil modeli yaklaşımı.

Multilingual AI

XLM-R (XLM-RoBERTa)

Çok dilli doğal dil işleme görevleri için geliştirilen güçlü transformer tabanlı dil modeli.

NLP

XPU

CPU, GPU ve diğer hızlandırıcıları kapsayan genel amaçlı yapay zeka işlem birimlerini ifade eden terim.

Hardware

X-Modal Learning

Farklı veri türleri arasında bilgi aktarımı yapabilen ve ortak temsil öğrenebilen yapay zeka yaklaşımı.

Multimodal AI

Xception

Görüntü sınıflandırma ve bilgisayarlı görü görevlerinde kullanılan derin öğrenme mimarilerinden biri.

Computer Vision