ABD’nin Kaliforniya eyaletinde görev yapan federal yargıç Rita Lin, Perşembe akşamı verdiği kararla Trump yönetiminin Anthropic’i “tedarik zinciri riski” olarak tanımlamasının hukuka aykırı olduğuna hükmetti.
Lin, ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth’in Anthropic’i ulusal güvenlik açısından risk olarak göstermesinin, şirketin hükümeti eleştirmesine karşı hukuka aykırı bir misilleme niteliği taşıdığını belirtti. Yargıç ayrıca kararın “keyfi ve kaprisli” olduğunu ve Anthropic’in ABD Anayasası’nın Beşinci Ek Maddesi kapsamında sahip olduğu usule ilişkin haklardan mahrum bırakıldığını ifade etti.
Anthropic ile Pentagon arasındaki anlaşmazlık nasıl başladı?
Gerilimin temelinde Anthropic’in yapay zekâ modellerinin askeri amaçlarla kullanımına ilişkin koyduğu sınırlar bulunuyor. Şirket, Claude modellerinin tamamen otonom silah sistemlerinde ve ABD vatandaşlarına yönelik kitlesel gözetimde kullanılmasına izin vermeyeceğini açıklamıştı.
Pentagon ise Anthropic’in bu sınırlarının askeri operasyonlar açısından kabul edilemez olduğunu savundu. Savunma Bakanlığı, modellerin yalnızca hukuka uygun amaçlarla kullanılacağını belirtirken, Anthropic’in satın alınan ve kullanılan teknoloji üzerinde sonradan kontrol kurmaya çalışabileceğini öne sürdü.
Bunun ardından Hegseth ve Başkan Donald Trump, Anthropic’i tedarik zinciri açısından riskli bir şirket olarak nitelendirdi ve yalnızca savunma kurumlarının değil, tüm federal kurumların Claude geliştiricisiyle çalışmayı bırakmasını istedi.
Yargıç: Ulusal güvenlik gerekçesi sınırsız yetki vermiyor
Yargıç Lin, kararında hükümetin açıklamaları ve attığı adımların Anthropic’i hükümeti eleştirdiği için kamuoyu önünde cezalandırma amacı taşıdığını belirtti.
Lin ayrıca “tedarik zinciri riski” tanımlamasıyla hükümetin diğer adımları arasında dikkat çekici bir çelişki bulunduğuna işaret etti. Örneğin Hegseth’in daha önce Savunma Üretim Yasası’nın Anthropic’e uygulanmasını gündeme getirdiğini hatırlatan yargıç, bunun şirketin ulusal güvenlik açısından bir tehditten ziyade kritik öneme sahip olduğunu göstereceğini ifade etti.
Yargıç ayrıca Savunma Bakanlığı’nın Anthropic ile bir sözleşme yapmaya yönelik çalışmalarını sürdürmesine ve şirketin yeni modeli Mythos’un siber güvenlik alanında hükümet tarafından kullanılmasına da dikkat çekti.
Lin, Anthropic’in teknolojisini Savunma Bakanlığı’na teslim ettikten sonra hükümetin sisteme yönelik herhangi bir arka kapı erişimine sahip olmadığının da açık olduğunu belirtti.
Kararında Lin, Savunma Bakanlığı’nın istediği yapay zekâ sağlayıcısını seçmekte özgür olduğunu ancak Anthropic’e yönelik geniş kapsamlı yaptırımların “yasadışı ve dayanaksız” olduğunu söyledi. Yargıç ayrıca ulusal güvenlik gerekçesinin, hükümeti eleştiren şirketleri cezalandırmak için sınırsız bir yetki anlamına gelmeyeceğini vurguladı.
Anthropic karardan memnun
Anthropic, kararın ardından yaptığı açıklamada mahkemenin tedarik zinciri riski sınıflandırmasını hukuka aykırı bulmasını memnuniyetle karşıladığını belirtti.
Şirket, hükümetle yapıcı biçimde çalışmaya ve yapay zekânın ulusal güvenlik alanında kullanılmasını desteklemeye devam edeceğini açıkladı.
Anthropic, Pentagon’un kararına karşı Mart ayında Kaliforniya ve Washington DC’de olmak üzere iki ayrı dava açmıştı. Kaliforniya’daki davada şirket lehine verilen bu karar önemli bir kazanım olurken, Washington DC’de açılan dava ise halen devam ediyor.
