Yapay Zeka Düzenlemeleri Dünya Haritası
Yapay zekaya yönelik yasalar, düzenleyici çerçeveler ve politika girişimleri dünyanın farklı bölgelerinde nasıl şekilleniyor? Ülkeleri seçin, mevzuat durumlarını karşılaştırın ve resmî kaynakları inceleyin.
AI düzenlemeleri dünya atlası
Bölge ve ülke seçerek düzenlemeleri inceleyin. Renkler düzenleme türünü gösterir; coğrafi alan veya ülke büyüklüğünü temsil etmez.
KUZEY AMERİKA
AVRUPA
ASYA · BATI
ASYA · DOĞU
GÜNEYDOĞU ASYA
GÜNEY AMERİKA
Avrupa Birliği
AI kanunuEU AI Act, risk temelli ve kademeli uygulanan bir düzenleyici çerçevedir. Yasaklanan uygulamalar, genel amaçlı AI modelleri, şeffaflık ve yüksek riskli sistemler için farklı yükümlülükler içerir.
Durum: 2024'te yürürlüğe girdi; 2025–2028 arasında aşamalı uygulama.
Resmî mevzuat kaynağını incele ↗Ülkelere göre AI mevzuat veritabanı
Kayıtlar ülke veya düzenleme adına göre aranabilir. Bağlantılar mümkün olduğunca kamu kurumlarının resmî sayfalarına yönlendirilir.
Avrupa Birliği
AI kanunuRisk temelli kurallar, yasaklanan uygulamalar, genel amaçlı AI modelleri, şeffaflık ve yüksek riskli kullanım alanları. Uygulama kademeli ilerliyor.
Avrupa Komisyonu ↗ABD
Çok katmanlıAI kullanımına ilişkin federal düzenlemeler, sektörel hükümler ve eyalet yasaları birlikte değerlendirilir. Colorado'nun 2026'da kabul edilen yeni kuralları 1 Ocak 2027'de uygulanacak.
Colorado Başsavcılığı ↗Çin
Sektörel kurallarÜretken AI hizmetleri, algoritmik öneriler, deep synthesis ve sentetik içerik etiketlemesi için ayrı bağlayıcı düzenlemeler uygulanıyor.
CAC · Resmî düzenleme ↗Güney Kore
AI kanunuAI'nın geliştirilmesini ve güvenilir kullanımını destekleyen kanun; belirli AI sistemleri için şeffaflık ve güvenlik yükümlülükleri içeriyor.
Resmî mevzuat ↗Japonya
AI kanunuAI araştırma, geliştirme ve kullanımını teşvik eden, politika koordinasyonu ve risklere yönelik kamu mekanizmaları kuran çerçeve kanun.
Japonya Kabine Ofisi ↗Birleşik Krallık
Sektörel yaklaşımTek bir kapsamlı AI kanunu yerine veri koruma, finans, ürün güvenliği ve diğer alanlardaki mevcut hukuk ve düzenleyiciler üzerinden denetim.
UK Parliament ↗Singapur
Gönüllü rehberÜretken AI ve AI ajanlarının sorumlu kullanımı için uygulama rehberleri. Agentic AI çerçevesi Mayıs 2026'da güncellendi.
IMDA ↗Brezilya
Yasa teklifiAI'nın etik ve sorumlu geliştirilmesine ilişkin kapsamlı yasa teklifi Senato aşamasından geçerek Temsilciler Meclisine iletildi; nihai kanun olarak değerlendirilmemeli.
Temsilciler Meclisi ↗Türkiye
Politika + mevcut hukukYapay zekaya özgü kapsamlı bir kanun henüz yürürlükte değil. Kişisel verilerin korunması gibi mevcut yükümlülükler AI kullanımında uygulanabilir; AI yasa teklifleri yürürlükteki hukukla karıştırılmamalı.
KVKK · Resmî kurum ↗Aramayla eşleşen kayıt bulunamadı.
AI düzenlemelerinde önemli tarihler
Seçilmiş yürürlük ve uygulama tarihleri.
Üretken AI hizmetlerine ilişkin geçici tedbirler uygulanmaya başladı.
EU AI Act yürürlüğe girdi.
Belirli yasaklar ve AI okuryazarlığına ilişkin hükümler uygulanmaya başladı.
AI Promotion Act tamamen yürürlüğe girdi.
AI ile üretilmiş sentetik içeriklerin etiketlenmesine ilişkin düzenleme yürürlüğe girdi.
AI Basic Act yürürlüğe girdi.
AI Act'in birçok önemli hükmü uygulanmaya başladı.
Yeni otomatik karar teknolojileri ve chatbot güvenliği düzenlemelerinin planlanan yürürlük tarihi.
Annex III kapsamındaki yüksek riskli AI sistemleri için belirlenen uygulama tarihi.
Düzenlenmiş ürünlere entegre yüksek riskli AI sistemleri için uygulama tarihi.
Ülkelerin düzenleyici yaklaşımları
| Yaklaşım | Örnek | Temel özellik | Dikkat edilmesi gereken |
|---|---|---|---|
| Risk temelli kapsamlı kanun | Avrupa Birliği | Risk sınıfları ve kullanım alanına göre yükümlülükler | Farklı hükümlerin farklı uygulama tarihleri var |
| AI çerçeve kanunu | Güney Kore, Japonya | AI geliştirme, yönetişim ve güvenilirlik ilkeleri | İki ülkenin kanunları aynı yükümlülükleri içermiyor |
| Hedefli bağlayıcı kurallar | Çin | Üretken AI, algoritmalar ve sentetik içerik için özel düzenlemeler | Hizmet türü ve faaliyet kapsamı önemli |
| Sektörel / çok katmanlı | ABD, Birleşik Krallık | Mevcut hukuk ve farklı düzenleyici kurumlar | ABD'de eyaletler arasında önemli farklılıklar var |
| Gönüllü yönetişim çerçevesi | Singapur | İyi uygulamalar, risk yönetimi ve teknik rehberlik | Rehberler tek başına genel bir AI kanunu değildir |
| Yasa teklifi | Brezilya | Kapsamlı yasal düzenleme çalışmaları | Teklif hükümleri yürürlükteki kanun gibi sunulmamalı |
AI düzenlemelerinde öne çıkan konular
Risk sınıflandırması
AI kullanımının insan hakları, güvenlik, sağlık veya temel hizmetler üzerindeki etkisine göre farklı kurallar uygulanabilir.
Şeffaflık ve etiketleme
Belirli AI etkileşimlerinin açıklanması veya sentetik içeriklerin işaretlenmesi bazı hukuk sistemlerinde zorunlu tutulabilir.
Veri koruma
AI sistemlerinde kişisel verilerin toplanması, işlenmesi ve aktarılması mevcut veri koruma hukukuna tabi olabilir.
Yüksek riskli sistemler
İstihdam, eğitim, kritik altyapı ve bazı otomatik karar sistemleri için daha kapsamlı yükümlülükler gündeme gelebilir.
Model güvenliği
Belirli model ve sistemlerde değerlendirme, risk azaltma, dokümantasyon ve olay bildirimi gibi mekanizmalar öngörülebilir.
Uluslararası kapsam
Bir ülkede kurulan şirket, başka bir pazara AI hizmeti sunduğunda o pazarın düzenlemelerine de tabi olabilir.
Sık sorulan sorular
Yapay zeka yasası hangi ülkelerde var?
Avrupa Birliği, Güney Kore ve Japonya'da AI'ya özgü kapsamlı veya çerçeve niteliğinde kanunlar bulunuyor. Çin'de ise AI'nın belirli alanlarını düzenleyen bağlayıcı kurallar var. Kanunların kapsamı ve uygulama biçimleri farklıdır.
EU AI Act yürürlüğe girdi mi?
Evet. 1 Ağustos 2024'te yürürlüğe girdi. Ancak hükümleri kademeli uygulanıyor; bazı yüksek riskli sistem yükümlülükleri 2027 ve 2028 tarihlerinde uygulanacak.
Türkiye'de yapay zeka kanunu var mı?
7 Kasım 2026 itibarıyla yapay zekayı genel olarak düzenleyen özel kapsamlı bir kanun yürürlükte değil. KVKK ve ilgili mevcut mevzuat AI sistemlerinin kullanımında uygulanabilir.
ABD'de AI Act benzeri bir kanun var mı?
ABD'nin düzenleyici yapısı federal ve eyalet düzeyindeki farklı hükümlerden oluşuyor. Colorado gibi eyaletlerin AI ve otomatik karar sistemlerine yönelik kendi düzenlemeleri bulunuyor.
Çin'de yapay zeka nasıl düzenleniyor?
Üretken AI hizmetleri, algoritmik öneriler, deep synthesis ve AI ile üretilmiş içeriklerin etiketlenmesi gibi alanlar ayrı bağlayıcı kurallarla düzenleniyor.
Güney Kore'nin AI Basic Act kanunu ne zaman yürürlüğe girdi?
22 Ocak 2026 tarihinde yürürlüğe girdi. Şeffaflık, yüksek etkili AI ve belirli güvenlik yükümlülükleri gibi konuları kapsıyor.
Japonya'nın AI kanunu AB AI Act ile aynı mı?
Hayır. Japonya'nın AI Promotion Act düzenlemesi daha çok AI geliştirme, kullanım, yönetişim ve politika koordinasyonuna odaklanıyor. AB AI Act'in risk temelli yükümlülük yapısıyla aynı değil.
Singapur'da AI kullanımı düzenleniyor mu?
Singapur, üretken AI ve AI ajanlarına yönelik yönetişim rehberleri yayımlıyor. Bu rehberlerin gönüllü niteliği, başka alanlardaki bağlayıcı kanunlardan ayrı değerlendirilmelidir.
AI yasa teklifi ile yürürlükteki kanun arasındaki fark nedir?
Yasa teklifi, yasama organında değerlendirilen metindir. Kabul edilip gerekli resmî süreçler tamamlanmadıkça yürürlükteki bir kanun olarak gösterilemez.
Türkiye'deki AI şirketleri EU AI Act'e tabi olabilir mi?
Evet. Bir AI ürününün Avrupa Birliği pazarına sunulması veya AB'de kullanılan belirli sistemlerle bağlantısı, ilgili kapsam koşulları karşılandığında AI Act yükümlülüklerini gündeme getirebilir.
Son veri kontrolü: 7 Kasım 2026. Bu atlas seçilmiş dokuz ülke veya düzenleyici bölgeyi kapsar; bütün ülkelerin eksiksiz mevzuat envanteri değildir. Her ülkenin ana düzenleyici yaklaşımı gösterilmiştir. Yasal uygunluk değerlendirmesi yerine geçmez.
Avrupa Komisyonu — AI Act
EU AI Act — Uygulama takvimi
Colorado — AI düzenlemeleri
Çin — Üretken AI kuralları
Japonya — AI Promotion Act
Güney Kore — AI Basic Act
Birleşik Krallık — Parlamento araştırması
Singapur — IMDA
Brezilya — PL 2338/2023
Türkiye — KVKK
Güncelleme notu: Özellikle yasa teklifleri, yürürlük tarihleri ve uygulama takvimleri değişebilir. Yeni mevzuat gelişmeleri yayınlanmadan önce resmî kaynaklardan yeniden kontrol edilmelidir.
